Oniki Adalar Nedir, Neresidir ?

nedirneresidir.com-12adalar-1

Oniki Adalar

“Oniki Adalar” ismi, Yunanca’dan tercüme edilmiş ve Batı dillerine de Yunanca’dan geçmiştir. Kelime, Yunanca “dodeca/oniki” ve “nisos/adalar” kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur ve “Dodecanesos” şeklinde söylenmektedir. Batı dillerinde de aynı şekilde adlandırılmakta ve “Dodecannese” denilmektedir.

Türkiye’nin Ege kıyıları yakınında, Ege Denizinin güney-doğusundaki adaları topluluğu. Türkiye’ye iki kilometre mesâfedeki Sisam ile Rodos adaları arasında yay şeklinde dizilmiş olup, Sporatlar’ın güney bölümünü meydana getirirler. Yüzölçümleri toplamı; 1244 km2, nüfûsu takriben 200.000’dir. İdarî bakımdan Rodos’a, dolayısıyle de Yunanistan’a bağlıdırlar.

On İki Adalar Αslında Kikladlar

“Oniki” Adalar adı bugun  doğu Ege de bulunan adalar grubudur  ve 15 ana adalar içeren: Agathonisi, Astypalaia Kalimnos, Kerpe, Çoban, Meis, Kos, Lipsi, Leros, Nisyroslular, Patmos, Rodos, Symi, Tilos ve Halki’nin yanı sıra 93 adacıktir .

Eski çağlardan bu yana, bu adalar daha geniş Güney Sporades kümesinin bir parçası olmuştur.  “Oniki” ilk 8. yüzyılda Bizans kaynaklarında ortaya çıktı ve gunumuzdekı 12 adalara degil de  Dilos adası etrafında oluşturulan büyülü bir çembere yanı kikladeslere hitap ediliyordu.

İsmin çok eski oldugu muhtemeldir ve modern bilim adamları en azından Strabo’nun on iki adasının bir listesinde yer aldığını tahmin etmektedir.

Bugün Oniki Ada ismi,

  • Agathonisi,
  • Astypalea,
  • Kalymnos,
  • Karpathos,
  • Kasos,
  • Kastellorizo,
  • Kos,
  • Lipsi,
  • Leros,
  • Nisyros,
  • Patmos,
  • Rodos,
  • Symi,
  • Tilos
  • Halki
  •  yanı sıra sadece 93 adacık.

olmak üzere on beş büyük adadan oluşan bir ada kompleksine atıfta bulunmaktadır.

Osmanlı İmparatorluğu’nda Oniki Ada

“Onikiada” yöresel dilde ve bilimsel çalışmalarda hem 18. yüzyıla kadar Ortaçağ boyunca Cyclades için kullanılarak devam etti. İsmin bugünkü Dodecanese, Osmanlı hakimiyetindeki kökleridir. 1522 Rodos fethi yılında büyük iki adalar Rodos ve Kos  direkt Osmanlı idaresi altına girdi sonra, (aralarında Ikaria) diğerleri yaygın Takımadaları on iki ayrıcalıklı adalar, geniş yetki ve vergi ayrıcalıkları  1869’dan sonra Osmanlı İmparatorluğu modernleşmeye ve daha muntazam ve merkezi bir yönetim mekanizmasını benimsemeye çalıştıkça, 1909’da  Türkler’in zaferiyle tamamen ortadan kaldırılıncaya kadar sınırlanmaya başladı.

nedirneresidir.com-12adalar-2

İtalyan egemenliğinin Oniki Ada

zamanın Yunan basını konuyu ele almaya  başladığında, oniki ayrıcalıklı adaları belirtmek için “Oniki” terimini kullanmistir (Kalimnos, Simi, Leros, Ikaria, Patmos, Astypalaia, Nísiros, Halki, Tilos, Kerpe, Çoban ve Kastellorizo).

cogu ada 1912 yılında,  italotourkikou(italya-turkiye) savaş altında İtalya tarafından işgal edildi 1921 yılında İtalyan egemenliği altına girdi Kastelorizove Ikaria hariç, Birinci Balkan Savaşında  Yunanistan ile birleştirildi . Son iki adaların konumu İtalyan egemenliği oniki altında büyük adalar sayısını yeniden Kos ve Rodos aldı.

Yunan basınının Yunanistan ile İtalyan işgali altındaki adaların birleşmesi için harekete geçtiği 1913 yılında “Oniki Ada” terimi yeniden kullanılmıştır.

İtalyan makamları kendilerini, Rodos ve Dodecaneso’yu satın aldıklarında, Lipsi’nin “terfi” edilmesi ve İtalyanların özel olduğu için özel olarak kabul edilen Rodos’un pozisyonunu almalarıyla isimlerini vermelerinde yardımcı oldular.

Ege Denizi’nin İtalyan Adaları

1920 yılına kadar “Oniki Adalar” terimi İtalyanların sahip olduğu bütün adaları bir bütün olarak ilan etmeyi hak etmişti.

Bu da İtalyanlar tarafından, ilk sivil vali Kont Carlo Seni’nin Reggente del Dodecaneso olarak atanmasıyla tanındı. 7 Ağustos 1920’de.

iktidarda Mussolini yükselişi adının kullanımını azaltmak için girişimleri olmuştur.Yunan iddiaları ile bağlı ve resmi adı “İtalyan Ege adaları» (benimsenen Isole italiane dell’Egeo ) karar verilmistir.

Fakat İtalyan yönetiminin ötesinde hiçbir zaman temyiz kazanmamıştır.

Sonunda, adalar başlangıçta Genel Yönetim Oniki olarak, 1947 yılında Yunanistan ile birleşti ve 1955 sonrasında İlçe Oniki olarak bulundu.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir