Nobel Ödülü Nedir? Kimlere Neden Verilir?

Nobel Ödülü, 27 Kasım 1895 tarihli ve 30 Aralık 1896 tarihinde Stockholm’de açıklanan vasiyetnamesiyle ünlü kimyager ve dinamitin mucidi Alfred Nobel tarafından kurulan derneğin verdiği, insanlığa hizmet edenleri ödüllendirmek amacını taşıyan prestijli ve servetinin faizi kullanılarak verilen  bir ödüldür, İlk Nobel ödülleri 1901 tarihinde verilmeye başlanmıştır, her yıl  Alfred Nobel’in ölüm yıldönümü olan 10 Aralık günü de sahiplerine veriliyor. dağıtılan dünyanın en prestijli ödülüdür.

Alfred Nobel’in vasiyeti;

“Ardımdan bıraktığım gayrimenkulümün ve servetimin tamamı, aşağıdaki şekilde dağıtılacaktır. Kapital, emniyetli bir şekilde Fon’da toplanmalıdır. Bu Fon’un geliri her yıl insanlığa en büyük hizmeti yapan kişilere dağıtılmalıdır. Bu gelir beş ana bölüme ayrılmalı ve aşağıdaki şekilde dağıtılmalıdır. Bir kısım fizik sahasında en büyük keşfi yapan kişiye verilmelidir. Bir kısım kimya sahasında en büyük keşfi yapan kişiye verilmelidir. Bir kısmı fizyoloji ya da tıp alanında en büyük keşfi yapan kişiye verilmelidir. Bir kısım edebiyat sahasında en büyük eseri yazan kişiye verilmelidir. Bir kısım Milletlerarası barış ve kardeşlik için en büyük çalışmayı yapan kişiye verilmelidir. Fizik ve kimya konusundaki keşifler, İsveç ilim konseyince değerlendirilmelidir. Tıp konusundaki çalışmalar Stokholm’deki Caroline Enstitüsü tarafından değerlendirilmelidir. Edebiyat ve barış konusundaki mükâfatlar İsveç Parlamentosu tarafından seçilen beş kişilik bir heyet tarafından değerlendirilmelidir. En büyük ve kesin arzum mükâfatlar adaylara dağıtılırken kesinlikle milliyet tefrika yapılmamasıdır. En mühimi, mükâfatı alacak şahıs bir İskandinavyalı da olabilir, olmayabilir de…”

nedirneresidir.com-nobel2

Nobel Ödülü Verilen Alanlar

Nobel’in servetinin yıllık geliri beş eşit parçaya ayrılmıştı.

  • “Fizik”, “Kimya”, “Fizyoloji veya Tıp” alanlarında en önemli icadı yapan kişilere
  •  Edebiyat alanında en soylu ve en içten ideali örnek alarak meydana getiren eserin yazarına
  • Halklar arasında kardeşliğin gerçekleştirilmesi, orduların kaldırılması veya sayısının azaltılması, barış kongrelerinin yapılması ve yaygınlaştırılması için en çok çalışan kişilere verilir.Başta beş dalda verilen ödüllere 1969 yılında İsveç Bankası Alfred Nobel anısına bir de İktisat ödülü ekledi. Bu ödüllerin dağıtılmaya başlaması 1901 tarihine denk gelmektedir ve günümüze kadar sürmüştür.

    Nobel Ödülü Alanlar Nasıl Belirleniyor?

 

Ödüllerin verileceği isimleri seçen kurumlar ve komiteler var. Her kurum farklı bir dalın adayları arasından ödülü kazanan ismi veya kurumu seçiyor. İsveç Kraliyet Akademisi; fizik ve ekonomi dallarının adaylarını değerlendiriyor. İsveç Bilim Akademisi, kimya dalından ödül sahiplerini belirliyor. Karolinska Enstitüsü, fizyoloji veya tıp alanındaki adaylar arasından ödüle layık olanları seçiyor. Edebiyat dalındaki değerlendirmeleri İsveç Akademisi yapıyor. Norveç Nobel Komitesi ise, barış ödülü sahiplerini seçiyor.

Nobel Ödülü’nü, belirlenen dallarda uluslararası düzeyde başarı elde etmiş kişiler veya kurumlar alabiliyor. İlgili komiteler tarafından yapılan değerlendirmeler sonucu ödülü almaya hak kazanan kişi veya kurumlara bir madalya, bir diploma ve her yıl farklı miktarlarda para ödülü veriliyor. Bir daldaki ödül, bir veya iki, hatta üç kişi arasında paylaşılabiliyor.

 

Nobel Madalyası’nın Özellikleri

 

Nobel Ödülü madalyasının ortalama ağırlığı 175 gramdır. Her madalya; 18 ayar yeşil altın, 24 ayar saf altından yapılır. Çapı 66 milimetre, kalınlığı ise 2,4-5,2 milimetre arasında değişiyor. Madalyanın maddi değeri 10 bin dolar civarında.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: İçerik Koruması !