Fiyort Nedir ? Nerelerde Görülür ?

nedirneresidir.com-fiyort-1

Fiyort, bir körfez tipidir. Kıyıların şekillenmesine etki eden dış kuvvetler yani akarsular, dalgalar, akıntılar, medcezir ve buzulların oluşturduğu bir körfez tipidir. Bu doğal olaylar sonucunda birçok farklı tipte kıyı oluşur. Bunlardan biri de dünyada eşine en az rastlananlardan olan fiyort tur.

Sarp kenarlı vadilerin buzulların erimesiyle ve sular altında kalmasıyla ortaya çıkan bu kıyı tipinin oluşmaya başlaması Kıtaların tek parça halinde olduğu I. Zaman’a kadar dayanır. Yani aynı zamanda jeolojik bir oluşumdur. Bu sebeple çok değerli bir doğal güzelliktir. Fiyortlar deniz seviyesinin 200 metre altına kadar uzanır.

Fiyort lar Nerede Görülüyor?

nedirneresidir.com-fiyort-2

Buzulların etkisiyle oluştukları için genelde İskandinavya Yarımadası’nın Atlas Okyanusu kıyılarındaki ülkelerde görülür. Oldukça az alana sahiptir fiyortlar. İskandinav ülkeleri arasında en fazla fiyort kıyısına sahip ülkelerin başında Norveç geliyor. E tabi buzulların yoğun olması bu durumun en etkili sebebi. Norveç fiyortları yer yer 1200 metreye kadar ulaşabilmektedir.

Derin fiyortların çoğunda yaz mevsiminden kalan sular bulunuyor. Kış mevsiminde yok denecek kadar az tatlı su girişi oluyor. Kaynak noktalarına doğru ilerleyince vadilerden oluşan göllere rastlanıyor.

Norveç‘te Geirangerfjord’ta bulunmakta olan Sogne Fiyordu (Sognefjorden), bu gösterişli ve güzel kıyı yapısının en uzun ve en güzel örneklerinden birisi olarak gözlerimiz önüne serilmektedir. Bu fiyordun bir kolu olan Naroyfjord veya Naeroyjrod da UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alıyor. Yapılan bilimsel hesaplara göre Norveç fiyortları dünyanın çevresini 2,5 kez dönecek uzunluğa sahip.

Buzul kümeleri ve vadileri genelde kutup bölgesinde bulunduğu için, fiyort kıyı tipiPolonyaDanimarkaİskoçyaİzlandaLabrador kıyılarıGrönland AdasıGüney Şili kıyıları ve Alaska’nın güneyinde görülüyor.

Bir Doğa Harikası Olarak Fiyortlar

Fiyort kıyı tipleri dünyanın en güzel ve en görkemli kıyı tiplerinden birisi olması nedeniyle daima turistlerin, araştırmacıların ve bilim adamlarının ilgi odağı durumundadır. Fiyortlar, muhteşem güzelliğe sahip olmalarının yanı sıra, ilginçtir de. Fiyortlar, 2. Dünya savaşı esnasında müttefikler için denizaltı sığınağı vazifesi de görmüştür. Gemiler için doğal bir barınak olan fiyortlar, Norveç’te ve fiyortlu kıyısı olan ülkelerde balıkçılığın da gelişmesine büyük katkı sağlamıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir